Dilhan Eryurt Kimdir?

tarafından Blog Adresi
81 Görüntüleme

Ülkemizin sahip olduğu kadın Türk gök fizikçimiz hakkında merak ettiğimiz bir soru; Dihan Eryurt kimdir? Alanında ödül de alabilmiş olan Dilhan Eryurt hakkında konuşulması, söylenmesi gereken pek çok şey mevcut. Özellikle onu gök fizikçi yapan unsurlar, neden gök fizikçi olmayı tercih ettiği, aldığı ödüller, gökte bu kadar merak edilecek neyin olduğu gibi konular üzerinde durulmalı ve hayatı incelenmesi gerekmektedir.

Dilhan Eryurt Kimdir?
Dilhan Eryurt Kimdir?

Dilhan Eryurt Hakkında

Dilhan Eryurt, Türk gök fizikçi unvanıyla işlerini yürütmüştür. Güneşin ve yıldızın evrimi ile ilgili konularda araştırmalar yapan ünlü gök fizikçi, 1961-73 yıllarında NASA’da görev yapmış ve bu kurumda çalışan ilk Türk bilim kadını olmuştur. ODTÜ’de astrofizik anabilim dalını kurmuş, 1988-1993 yıllarında ODTÜ fen edebiyat fakültesi dekanlığını yürütmüştür. Çalışmaları Apollo Ödülü ve TUBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülmüştür.

Dilhan Eryurt’un Hayatı

29 Kasım 1926’da İzmir’de doğdu. Babası Abidin Ege’dir. Önce İstanbul’a sonra Ankara’ya taşınmak zorunda kaldılar. Ankara Kız Lisesinde eğitimine devam etti. Matematiğe özel bir ilgisi vardı. İstanbul Üniversitesi’nde Yüksek Matematik ve Astronomi Bölümü’ne girdi. Mezun olduktan sonra Astronomi bölümünü açmak üzere görevlendirilen Tevfik Okyay Kabakçıoğlu (Türk astronom ve matematikçi) ile çalıştı. Yanında iki yıl boyunca fahri asistanlık yaparak daha da bilgi sahibi olup merakını gidermeye çalıştı. 1953’te Ankara Üniversitesi Astrofizik anabilim dalı’nda doktorasını ve sonrasında doçentlik çalışmalarını bitirdi.

1959 yılında Uluslarası Atom Enerji Ajansı’nın bursu ile Kanada’ya gitti. Hidrojen yıldızlarıyla ilgili çalışmalar yaptı. Yıldızların evrimini araştırdı. Sonrasında Ulusal Bilimler Akademisi bursunu alarak NASA’ya bağlı Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü’nde görev aldı. Buradaki tek kadın astronomdu. Alastair G. W. Cameron ile birlikte güneşin yapısı, evrimi, üzerinde çalışarak o zamana kadar Güneş ile ilgili bilinen doğruların aslında yanlış olduğu yargısına ulaştı. Böylece bilim tarihinde çok önemli buluşlara imza atmış oldu. 1968’de Türkiye’ye dönerek Ankara Üniversitesi Astrofizik Anabilim Dalında asistanlık yaptı. 1993 yılında emekliye ayrıldı ve 1997 yılında da Türkiye Bilimler Akademisi’ne şeref üyesi seçildi.

Dilhan Eryurt Kimdir?
Dilhan Eryurt Kimdir?

Dilhan Eryurt’un Astrofiziğe Olan İlgisi

Ünlü bilim insanlarında görebileceğimiz gibi bu tür meraklar çocukluk zamanlarından başlayabilir. Çünkü onların sonsuz bir merakı vardır. Dilhan Eryurt kendisinin bu alandaki ilgisinden sonra yeteneğinin üzerine gitmeyi denemiş ve bu azmi, cesareti onu şu anda en bilinen gök fizikçilerinden biri yapmıştır. Kendisini ne yazık ki 2012 yılında kaybettik fakat bizlere birçok alanda çok şey katabilmeyi başardı. Kendisini en çok mutlu edebilecek şey belki de şu an bile biliniyor olduğunu bilebilmek olacaktı. Türkiye’deki çalışmaları yetmedi adını dünya çapında da duyurdu. İlk Türk bilim kadını olup NASA’ya girmesi onun astrofiziğe daha da sıkı sarılmasına sebep olmuş olabilir. Astrofizik alanında bizleri temsil eden ve gurur duyduğumuz Dilhan Eryurt’un astrofiziğe tam olarak nerede ilgi duyduğu bilinmese de yaptığı çalışmalarından dolayı iyi ki ilgi duymuş diyebiliyoruz.

Astrofizik Nedir?

Gök ya da yıldız fiziği, gök cisimlerinin yapılarını saptamak, fizik ve kimya alanını işin içine dahil ederek çeşitli buluşlara imza atan bir gökbilim dalıdır. Astrofiziği bu kadar ilgi çekici yapan şey muhtemelen kişilerin gök cisimlerine fazla ilgi duymasıdır. Ünlü bilim insanları sadece dünya üzerindeki buluşlarla yetinmemiş bunun ötesini de merak etmiştir.

Astrofizik Alanında Çalışmalar

Günümüzde hala pek çok araştırmadan söz edebiliyoruz. Bu araştırmalar hem gezegenimizi hem de gezegenimizin dışını daha iyi tanımamıza sebep oluyor. Örneğin 66 milyon yıl önce dünyaya çarpan bir gök taşı sayesinde milyonlarca yıl hüküm süren Dinozorların nesli tükendi. Bu gök taşının incelenmesi ve neye sebep olduğu konusunda çok fazla bilgi sahibi olmamıza sebep oldu.

Bazı Astrofizik çalışmaları;

  • İlk kez 2017’de gök adamızda orta kütleli bir kara deliğin keşfedildiği açıklandı
  • Öte gezegen keşiflerinin yanı sıra bilim insanları ilk kez öte kuyruklu yıldız keşifleri yaptıklarını açıkladılar
  • Yeni takımyıldızları bulundu ve eski takım yıldızına isim verenlerin yunanlılar olduğu bilgisine ulaşıldı.
  • Mars keşifleri (su bulunması, yaşanabilir olup olmadığının tartışılması) gibi keşifler ile son derece modern buluşlara imza atıldı. Şimdiye kadar çok fazla araştırma yapıldığı biliniyor.

Gök Cisimleri Neden Bu Kadar İlgi Çekici

Parlak ve keşfedilmeye hazır bir sürü yıldızın, gezegenin olduğunu bilmek içinde bulunduğumuz Samanyolu ile yetinmemek gerektiği düşüncesi Astrofizik gibi çok önemli bir bilimin temellerini atmıştır. Bugün görebilmekteyiz ki dünyamıza çarpıp çarpmayacağını hesaplayabildiğimiz bir göktaşının haberini Astrofizik sayesinde bu kadar çabuk alabiliyoruz. Astronomi alanındaki bu çalışmaların getirisinin oldukça büyük olduğunu söyleyebilmek mümkün.

Gök Cisimleri Nasıl Keşfedildi?

Gök cisimleri insanların hep merak ettiği bir soru olsa da bunun cevabını aramaya bilimin uzanmadığı da bir gerçektir. Özellikle öylesine eski zamanlardan bahsedebiliyoruz ki şimdi kullandığımız araçların yerini o zaman tahminler alabiliyordu. Eski çağlarda gökyüzüne bakan insanların gördükleri şekillere isim vermesi ile burçlar ve daha birçok şey ortaya çıkmıştır. Günümüzdeki bilim anlayışında burçlar elbette ki bilimsel temellere dayandırılmıyor. Bu da eski zamanlarda bilimin olmayışından kaynaklı bir eksiklikti. Takımyıldız isimlerine eski Yunanlılar karar vermiş. Şimdiki araştırmalardan anlayabildiğimiz bu. Daha birçok gök cisimlerinin incelenebilmesi için ise 1608 yılında Hans Lippershey teleskobu icat etmiş, Galileo Galilei ise 1609 yılında teleskobu kullanarak araştırmalar yapmıştır.

İlgili Makaleler

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.