Salep Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır? Salep Yetiştiriciliği Yaparak Para Kazanmak

tarafından blogadresi
249 Görüntüleme

Salep yetiştiriciliği, ülkemizde giderek artan popüler bir iş koludur. Her ne kadar endemik ve hassas bir bitki olan ve zor yetişen orkide çiçeğinden elde edilse de, talep gördüğünden ötürü ekstra üretime gidilmek için kâr amacıyla bu işe girilmektedir.

Ülkemizde, nesilleri tükenmekte olan ve endemik sayılan orkideler bulunmaktadır. Bunlar, salep üretimi için kullanılmaktadırlar. Orkide bitkisinden elde edilen çıktıya göre de, salebin kilosu değerlenebilmektedir. Sahlep üretimi arttıkça, doğaya büyük zarar da verildiği için, 1977’den beri aktif şekilde yapılan salep üretimine bir kota getirilmiştir. Salepten elde edilen paranın yüksekliği, herkesi onun üstünden para kazanma isteğine büründürdüğü için, kimse doğaya olan yüksek zararları düşünmemektedir. Bu anlamda, salep üretimi kontrollü şekilde yapılmak zorunda kalmıştır.

Salep Nedir?

Salep, salepgiller familyasından tel köklü otsu bir bitkidir. Salebin köklerinde 2 yumru bulunmaktadır. Bu bitkinin gövdesi diktir, çiçekleri açılmıştır, rengarenktir. Ağırlıkla mor çiçeklere sahiptir. Latince ve bilimsel adı orchis maculata olarak bilinmektedir.

Bu bitki nemli yerlerde yetişmektedir. Gıda olarak çok sevildiği için, salep içimi de artış göstermektedir. Kafelerde, evlerde mutlaka salep tozu bulunmaktadır. Bununla birlikte, ilaçlama sektöründe de değerlendirildiği gibi, kozmetik sektörüne de katkı sunabilmektedir. Akdeniz, Ege, Marmara gibi bölgelerde bulunduğu gibi, aşağıdaki şehirlerde de yetişmektedir:

  • İzmir
  • Muğla
  • Denizli
  • Karabük
  • Bartın
  • Kastamonu
  • Uşak
  • Bursa

Salep yetiştiriciliği, broşürü, yetiştirme içerikleri ve teknikleri bağlamında, ziraat mühendislerinin titiz denetimleri sonucu yapılmaktadır. Bu anlamda, ilgili bölgelerin sıralaması da aşağıdaki şekilde geçmektedir:

  • Kuzey Anadolu
  • Güney Anadolu
  • Güneydoğu Anadolu
  • Doğu Anadolu

Salep yetiştiriciliği, bakir doğanın, ellenmemiş bitkilerin bulunduğu Güney Doğu Anadolu ve Doğu Anadolu da Akdeniz Bölgesi kadar önem teşkil etmektedir. Buralarda, aynı zamanda özel arıcılıklar yapıldığı ve bal yetiştirildiği için de, arıların tozlaştırdıkları polenlerin saleple birleştiğindeki lezzeti daha doğal şekilde gelişmektedir. Böylelikle, buradaki salepler için de bir nevi satış ekonomisi oluşmaktadır. Salep yetiştirirken, tarım bakanlığından özel izin almak şarttır. Eğer, gerekli bilgiler verilmezse, salep yetiştiriciliğinde kaçakçılık yapıldığı varsayılmaktadır. Bu da özellikle suç teşkil edebilmektedir. Salep yetiştirirken geniş bir alana ihtiyaç duyulmaktadır. Salepler belli aralıklarla dikildiklerinde, toprak nefes alabildiği gibi, yumrular da birbirlerinin içlerine geçmemektedir. Eğer, yumruları birbirlerine oranlayarak ayırmazsanız, iç içe girdiklerinde alanı çürütebilmektedirler. Böylelikle, salepten elde edilecek verim de azalabilmektedir.

Salep Ne Amaçla Kullanılır?

Salep ağırlıkla, sevilen bir içecek şeklinde kullanılmaktadır. Bu yönde, özellikle tarçınla birlikte kışın tüketilebilir. Bu sıcak içecek ülkemizde çok sevildiği gibi, dışarıya da bolca ihraç edilmektedir. Fakat, doğanın dengesinin insanın tüketimi eliyle bozulmaması adına, salep üretimine tarım bakanlığı tarafından kontrol getirilmiştir. Kimi noktalarda, salep kaçakçılığı yapanlara da büyük para cezaları verilmektedir. Salep, bunun dışında kozmetik ve koku sektöründe, tekstilde, ilaçlama sanayisinde de etkin şekilde kullanılmaktadır.

Salep Çeşitleri Nelerdir?

Salep çeşitleri düşünüldüğünde, ortalama 10 farklı cinsten söz edilmektedir. Özellikle, Akdeniz bölgesindeki saleplerin tatlarının ve niteliklerinin farkları ortaya koyulmuştur. Çünkü, buradaki bitkilerden beslenen arılar, farklı tozlaşmalar da sağlamaktadırlar. Bununla birlikte, endemik olan ve muadilleri bulunmayan orkide türlerine yapılan yağmanın da önüne geçmek adına, kimi orkide türlerinin toplanmaları yasaklanmıştır.

Salep, Akdeniz bölgesiyle birlikte, ayrıca Van, Siirt, Bitlis gibi doğal yerlerde de yetişmektedir. Buralarda yetişen orkidelerin verimlerinde de artış görülmektedir. Orkidelerin yumruları çiçeklendikleri vakit, bunlar temizlenmektedir. Ardından, toz haline getirilen ünlü salep çeşitleri şu şekilde geçmektedir: Antalya Salebi, Silifke Salebi, Siirt Salebi, Muş Salebi, Van Salebi, Muğla Salebi, Çayır Salebi, Kastamonu Salebi…

Salepler içerikleri itibarıyla da aşağıdaki türler altında toplanabilmektedirler:

  • Orchic
  • Ophyrus
  • Serapias
  • Platanthera

Salep Nasıl Yetiştirilir?

Salep yetiştirmek için öncelikli olarak, salebin yumrusunun yerleştirileceği toprağın ayarlanması gerekmektedir. Bununla birlikte, aşağıdaki prosedürlerin de uygulanması mümkündür:

  • İlk olarak, ekim öncesinde tarlaya yanmış gübre ekimi gerçekleştirilir.
  • İkinci olarak, 5 santimetre derine yumrular gömülür.
  • Üçüncü olarak, gömülen yumrular büyüme noktasında, yukarı doğru dik yönlendirilir.
  • Dördüncü olarak, 20 santimetre yüksekliğinde ve 80 santimetre genişliğinde olan ekimle birlikte, salebin alan koruması yapımına girişilir.
  • Salep yağışlara karşı oldukça hassas olduğundan ötürü, korumaya alınması elzemdir. Ekimle birlikte, yağmurların yağmasıyla salep çatlamaya başlar.
  • Mart ve haziran itibarıyla, salep çiçeklerinin hasatlarının hızla yapımı gerçekleştirilir.
  • Kökte bulunan soğanların koyu renkli olanları bırakılır. Ardından, diğer kök alınır.
  • Son olarak, alınan yumrular suyla ve sütle harmanlanarak, kurutulur. Toz haline getirilerek satışa hazırlanır.

Salep yetiştiriciliğinin kazancı, oldukça yüksektir. Salep, neredeyse altın değerinde çok kıymetli bir ürün olduğu ve maliyeti de düşük olduğundan ötürü, kolaylıkla yetiştirilir. Salep yetiştiriciliği bu yönde en kârlı işlerden biri şeklinde bilinmektedir.

Salep Yetiştiriciliğinde Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

Salep yetiştiriciliğinde dikkat edilecek hususların başında, ekim süreleri gelmektedir. Üreticiler hızlı salep yetiştirip, kolayca para kazanmak adına aceleci davranmamalıdırlar. Bu anlamda, ekim tarihleri çok hassastır. Eylül ve ekim aylarını takriben, sonbahar dönemi salep ekimi için tavsiye edilmektedir. Bununla birlikte, nisan ve mayıs aylarında da hasat işlemleri önerilmektedir.

Ağustos ayının sonuyla birlikte, süreçte de hızlanmaya başlar. Yumrulardan ince ve açık renkli olanlar alınmalıdır. Salep yetiştiriciliğinde çuvalla satış yapıldığı üzere, kilo başına çok büyük meblağlar alındığı için, salep borsası da meydana gelmiştir. Bununla birlikte, yumru halinde salep üretimi ve satışı da mümkündür. Salep için, ayrıca kişilere özel tarlalar kiralanabilmektedir. Salep işçiliği ve yetiştiriciliği de önemli bir sektör haline gelmiştir.

Salep Yetiştiriciliği Çok Para Kazandırır Mı?

Salep borsası, piyasa ortamı koşullarlı gözetildiğinde, önemli bir sektörü temsil etmektedir. Son zamanlarda, salep yetiştiriciliği kârlı bir iş sayıldığı için, buna olan ilgiyle birlikte pazar alanı da genişlemiştir. Salep yetiştiriciliği için bir dönümlük tarlada 55 bin TL’ye varan kazançlar elde edilebilmektedir. Bununla beraber, 300 kg arasında bir dikim üretimi sağlandığında, 800 kg’ya kadar bir kâr elde edildiği de görülmektedir. Salep üreticiliği, kolay yoldan para kazanmak isteyenlerin de merak ettikleri bir alan olarak görülmektedir. Bu yönde, kimi firmalar da kâr paylaşımı ortaklığıyla hareket edebilmektedirler.

İlgili Makaleler

Yorum Yap

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.